مرزهای ایمان و اندیشه

او لیس الله قد ذم المنافقین الذین قال فیهم : «ومنهم من یلمزک فی الصدقات فان اعطوا منها رضوا وان لم اعطوا منها رضوا وان لم یعطوا منها اذا هم یسخطون . ولو انهم رضوا ما اتاهم الله ورسوله وقالوا سیؤتینا الله من فضله ورسوله انا الی الله راغبون . توبه / ۵۸ ، ۵۹ فذکر الله قوما رضوا ان اعطوا وغضبوا ان لم یعطوا ، فذمهم فذلک . فمن مدح فاطمه بما فیه شبه من هؤلاء الا یکون قادحا فیها ؟

آیا خداوند منافقین را در کتاب خود مذمت نکرده ، در این آیه که می فرماید : اگر به این منافقین مالی عطا کنی ، از تو راضی می شوند و اگر چیزی از آن اموال به آن ها ندهی ، ناراحت می شوند .

در این جا بحث حضرت زهرا (سلام الله علیها ) را مطرح کرده و دقیقا این دو آیه که در مورد منافقین را به حضرت تطبیق می دهد .

خداوند در این آیه گروهی را مثال زده که اگر به آن ها مال دنیا داده شود ، راضی می شوند و اگر داده نشود ، غضب می کنند و حضرت زهرا (سلام الله علیها) چون ابوبکر به او مال دنیا نداده ، از او غضبناک شده . (پس این آیه نعوذ بالله شامل حال حضرت زهرا (سلام الله علیها ) می شود

خداوند منافقین را به خاطر این که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به آن ها مالی نداده ، ناراضی شدند ، مذمت می کند . حضرت زهرا (سلام الله علیها ) که مالش را از ابوبکر طلب کرده و ابوبکر به ایشان نداده و حضرت زهرا (سلام الله علیها ) بر ابوبکر غضبناک شده ؛ پس این آیه شامل ایشان می شود .

چه کسی حضرت زهرا (سلام الله علیها ) را مدح کرده ، با این قضیه ای که شبه نفاق در آن است .

ابن تیمیه ، منهاج السنه ، ج ۴ ، ص ۲۴۴ و ۲۴۵

پاســـخ عالم اهل سنت به توهین های ابن تیمیه

آقای صدیق الغماری ، عالم مشهور و معروف اهل سنت در کتاب علی بن ابیطالب امام العارفین ، چاپ سال ۱۳۸۹ ، صفحه ۵۵ به بعد :

فصرح بکل جرأه ووقاهه ولؤم ونذاله ونفاق وجهاله ، انه لم یصح فی فضل علی علیه السلام حدیث اصلا …

بل اضاف ابن تیمیه الی ذلک من قبیح القول فی علی وآله بیته الاطهار وما دل علی انه رأس المنافقین فی عصره …

وکیف لایلزم بالنفاق مع نطقه قبحه الله بما لا ینطق به مؤمن فی حق فاطمه سیده نساء العالمین صلی الله علیها وسلم ، وحق زوجها اخی رسول الله صلی الله علیه وسلم وسید المؤمنین فقد قال فی السیده البتول : ان فیها شبها من المنافقین الذین وصفهم الله تعالی یقوله : « فَإِنْ أُعْطُوا مِنْهَا رَضُوا وَإِنْ لَمْ یُعْطَوْا مِنْهَا إِذَا هُمْ یَسْخَطُونَ» قال لعنه الله علیه : فکذلک فعلت هم اذ لم یعطوا ابوبکر من میراث والدها صلی الله علیه وسلم

در این جا ابتدا بحث توهین هایی که به امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام) را بیان می کند .

ابن تیمیه با صراحت و با جرأت و جسارت و وقاحت و نفاق و جهالت خود ، تصریح کرده که درباره فضلیت علی بن ابیطالب (علیه السلام) هیچ روایتی وجود ندارد .

این مطلب را بیان می کند که ابن تیمیه با این سخن ، منافق و جاهل ، وقیح و جسارت کننده به امیرالمؤمنین (علیه السلام) است .

بلکه ابن تیمیه به این وقاحت و جسارت و نفاق خود اضافه کرده و سخن بسیار زشتی را در باره امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام) و اهل بیت پاک آن حضرت که دلالت می کند بر این که ابن تیمیه ، سرکرده منافقین در زمان خودش بوده است .

چرا ؟ به دلیل همان روایتی که مسلم در کتاب خودش بیان کرده : لایحبک الا مؤمن و لایبغضک الا منافق ، جز مؤمن کسی علی بن ابیطالب و اهل بیت آن حضرت (علیهم السلام) را دوست ندارد و جز منافق کسی بغض آن ها را در دل نخواهد داشت . دلیلش را بیان می کند :

چگونه ابن تیمیه منافق نباشد ، با این که سخن بسیار زشتی را در حق حضرت زهرا (سلام الله علیها) ، سیده زنان این دو عالم ، گفته که هیچ مؤمنی جرأت گفتن آن را ندارد و سخن بسیار زشتی که در مورد امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام) ، همسر حضرت زهرا (سلام الله علیها) و برادر رسول خدا (صلی الله علیه وآله ) گفته . ابن تیمیه در مورد حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها ) گفته است : شبهی از نفاق در وجود حضرت زهرا (سلام الله علیها) بوده ، آن منافقینی که خداوند در قرآنش توصیف کرده : « اگر چیزی از آن اموال را به آن ها بدهی ، راضی می شوند و اگر چیزی ندهی ، از تو ناراحت می شوند » ابن تیمیه این آیه را به حضرت زهرا (سلام الله علیها) تطبیق داده است .

ابن تیمیه که خداوند او را لعنت کند ، گفته است : حضرت زهرا (سلام الله علیها) هم دقیقا همین کار را کرد . زمانی که ابوبکر میراث پدرش ، رسول خدا (صلی الله علیه و آله) را به او نداد ، ناراحت و غضبناک شد ، مثل همان منافقینی که اگر پیامبر (صلی الله علیه و آله) چیزی به آن ها می داد ، خوشحال می شدند و زمانی که به آن ها چیزی نمی داد ، ناراحت می شدند .

صدیق الغماری ، علی بن ابیطالب امام العارفین ، ص ۵۵ به بعد

برداشتی از مطالب استاد یزدانی

در کتاب منهاج السنه ، تألیف ابن تیمیه حرانی ، جلد ۳ ، صفحه ۳۸۳ :

وفی الصحیحین عن جابر بن سمره قال دخلت مع أبی إلى النبی ص فسمعته یقول إن هذا الأمر ما ینقضی حتى یمضی منهم اثنا عشر خلیفه ثم تکلم بکلمه خفیفه لم أفهمها أو قال خفیت علی فقلت لأبی ماذا قال رسول الله ص کلهم من قریش وفی لفظ فی الصحیحین قال لا یزال الإسلام عزیزا إلى اثنی عشر خلیفه .

در صحیح بخاری و صحیح مسلم از جابر بن سمره نقل شده که با پدرم خدمت رسول خدا (صلی الله علیه وآله) رفتیم . از آ ن حضرت شنیدم که فرمودند : امر اسلام پایان نمی پذیرد و قیامت نمی شود مگر این که دوازده خلیفه بعد از من بیایند . بعد کلمه آهسته ای گفتند که من متوجه نشدم . از پدرم پرسیدم که پدرم گفت : حضرت گفتند : همه این دوازده نفر قریشی هستند . در روایت دیگری در صحیح بخاری و صحیح مسلم آمده که فرمودند : اسلام عزتش را حفظ می کند تا زمانی که این دوازه خلیفه باشند .

اگر این دوازده خلیفه در اسلام نباشد ، اسلام عزت خود را حفظ نخواهد کرد . در صفحه بعد باز هم از صحیحین نقل میکند :

وفی الصحیحین عن عامر بن سعد بن أبی وقاص قال کتبت إلى جابر بن سمره مع غلامی نافع أن أخبرنی بشیء سمعته من رسول الله e فکتب إلی سمعت رسول الله e یوم جمعه عشیه رجم الأسلمی قال لا یزال هذا الدین قائما حتى تقوم الساعه أو یکون علیکم اثنا عشر خلیفه کلهم من قریش .

در صحیح بخاری و صحیح مسلم از عامر بن سعد بن ابی وقاص نقل شده که به جابر نامه نوشتم و همراه غلامم نافع از چیزی که از رسول خدا (صلی الله علیه وآله) شنیده ای ؟ به من نامه نوشت که از رسول خدا (صلی الله علیه وآله) شنیدم که فرمود : تا روز قیامت این دین پابرجا است تا زمانی که این دوازده خلیفه باشند . همه این دوازده خلیفه هم قریش هستند .

ابن تیمیه ،‌ منهاج السنه ،با تحقیق دکتر محمد رشاد سالم ، چاپ مؤسسه قرطبه ، ج ۳ ، ص ۳۸۳ و ۳۸۴

صحیح مسلم ، چاپ بیت الافکار الدولیه ، صفحه ۷۶۱ ، حدیث ۱۸۲۱ و ۱۸۲۲ ، باب العماره :

۱۸۲۱ حدثنا هَدَّابُ بن خَالِدٍ الْأَزْدِیُّ حدثنا حَمَّادُ بن سَلَمَهَ عن سِمَاکِ بن حَرْبٍ قال سمعت جَابِرَ بن سَمُرَهَ یقول سمعت رَسُولَ اللَّهِ ص یقول لَا یَزَالُ الْإِسْلَامُ عَزِیزًا إلى اثنى عَشَرَ خَلِیفَهً ثُمَّ قال کَلِمَهً لم أَفْهَمْهَا فقلت لِأَبِی ما قال فقال کلهم من قُرَیْشٍ .

۱۸۲۲ حدثنا قُتَیْبَهُ بن سَعِیدٍ وأبو بَکْرِ بن أبی شَیْبَهَ قالا حدثنا حَاتِمٌ وهو بن إسماعیل عن الْمُهَاجِرِ بن مِسْمَارٍ عن عَامِرِ بن سَعْدِ بن أبی وَقَّاصٍ قال کَتَبْتُ إلى جَابِرِ بن سَمُرَهَ مع غُلَامِی نَافِعٍ أَنْ أَخْبِرْنِی بِشَیْءٍ سَمِعْتَهُ من رسول اللَّهِ صقال فَکَتَبَ إلی سمعت رَسُولَ اللَّهِ ص یوم جُمُعَهٍ عَشِیَّهَ رُجِمَ الْأَسْلَمِیُّ یقول لَا یَزَالُ الدِّینُ قَائِمًا حتى تَقُومَ السَّاعَهُ أو یَکُونَ عَلَیْکُمْ اثْنَا عَشَرَ خَلِیفَهً کلهم …

جابر بن سمره نقل میکند که از رسول خدا (صلی الله علیه وآله) شنیدم که این دین عزت خود را حفظ میکند تا زمانی که دوازده خلیفه باشند . در ادامه هم رسول خدا (صلی الله علهی وآله) سخنی گفتند که من متوجه نشدم . از پدرم پرسیدم که پدرم گفت : حضرت گفتند : همه این دوازده نفر قریشی هستند .

از عامر بن سعد بن ابی وقاص نقل شده که به جابر نامه نوشتم و همراه غلامم نافع از چیزی که از رسول خدا (صلی الله علیه وآله) شنیده ای ؟ به من نامه نوشت که از رسول خدا (صلی الله علیه وآله) شنیدم که فرمود : تا روز قیامت این دین پابرجا است تا زمانی که این دوازده خلیفه باشند . همه این دوازده خلیفه هم قریش هستند .

صحیح مسلم ، چاپ بیت الافکار الدولیه ، ص ۷۶۱ ، ح ۱۸۲۱ و ۱۸۲۲ ، باب العماره

حسن بن فرحان در کتاب خود بیان می کند:

 ولکن حزب علی کان اقل عند بیعه عمر منه عند بیعه ابی بکر نظرا لتفرقهم الاول من علی بسبب ما رأوه من بوادر الفتنه التی انتهت بمداهمه بیت فاطمه فی اول عهد ابی بکر واکراه بعض الصحابه الذین کانوا مع علی علی بیعه ابی بکر فکانت لهذه الخصومه المداهمه وهی ثابته باسانید صحیحه ذکری مؤلمه لا یحبون تکرارها .

طرفداران علی بن ابیطالب (علیه السلام) در زمان بیعت عمر کمتر از زمان بیعت با ابوبکر بود . فتنه ای که منجر به هجوم به خانه فاطمه زهرا (سلام الله علیها ) در روز های اول حکومت ابوبکر شد و این که باعث شد بعضی از صحابه ای که با امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (علیه السلام) بودند ، به زور برای ابی بکر بیعت بگیرند . این خصومت و هجوم به خانه حضرت زهرا (سلام الله علیها) ، با سند های صحیح ثابت شده است و این خصومت و هجوم ، خاطره درد ناکی را برجای گذاشته که بعضی ها دوست ندارند آن را تکرار کنند .

در پاورقی هم مؤلف می گوید :

کنت اظن المداهمه مکذوبه لاتصح حتی وجدت لها اسانید قویه منها ما اخرجه ابن ابی شیبه فی المصنف بسند صحیح

من بر این باور بودم که حمله به خانه حضرت زهرا (سلام الله علیها ) دروغ است و صحیح نیست تا این که سند های قوی برای آن یافتم ؛ از جمله روایتی که ابن ابی شیبه در مصنف ، با سند صحیح نقل کرده است .

المالکی ، حسن بن فرحان ، القراه فی کتب العقائد ، چاپ مرکز الدراسات التاریخیه ، ص  ۴۶

ان عمر رفس فاطمه فاسقطت بمحسن 

 سیر اعلام النبلاء ۵۷۸: ۱۵. میزان الاعتدال ۱۳۹: ۱، رقم ۵۵۲. لسان المیزان ۴۰۵: ۱، رقم ۸۳۳. الرفسه: الصدمه بالرجل فی الصدر. القاموس ۲۲۰: ۲.

طبری در کتاب «دلائل الامامه» در بیان این واقعه(شهادت و آتش زدن خانه حضرت) می‌نویسد: 
عن ابی جعفر علیه السلام: «و ذلک الحطب عندنا نتوارثه»
یعنی از همان هیزمی که خانه را به آن سوزانیدند نزد ما موجود و آن را به ارث می‌گذاریم.

دلائل الامامه: ص ۲۳۸، ط الغری.

طبری در کتاب «دلائل الامامه» در بیان این واقعه(شهادت و آتش زدن خانه حضرت) می‌نویسد: 
عن ابی جعفر علیه السلام: «و ذلک الحطب عندنا نتوارثه»
یعنی از همان هیزمی که خانه را به آن سوزانیدند نزد ما موجود و آن را به ارث می‌گذاریم.

دلائل الامامه: ص ۲۳۸، ط الغری.

ابن ابی الحديد معتزلي (متوفّاي ۶۵۶) پس از اشاره به ماجراي يورش به خانه صديقه طاهره عليهاالسلام و همچنين غصب اموال آن حضرت عليهاالسلام توسط خليفه وقت، "۱"در مقام نتيجه گيري مي‌نويسد: 

و الصحيح عنْدي أنَّها ماتَت و هي واجِدةٌ علي أبِي بكْرٍ و عمرَ، و أنَّها أوصت ألّا يصلِّيا علَيها. و ذلك عنْد أصحابِنا منْ الْاُمورِ الْمغْفُورةِ لَهما. و كانَ الْأولي بِهِما إكْرامها و احترام منْزِلها، لكنَّهما خافا الْفُرْقَۀَ و أشْفَقا منْ الْفتْنَۀِ، فَفَعلا ما هو الْأصلَح بِحسبِ ظَنِّهِما … فَلا يجوز الْعدولُ عنْ حسنِ الْإعتقاد فيهِما بِما جري و اللهُ ولي الْمغْفرَةِ و الْعفْوِ؛ فَإنَّ هذا لَو ثَبت أنَّه خَطَاٌ، لَم يكُنْ كَبِيرَةً، بلْ كانَ منْ بابِ الصغائرِ."۲"

آنچه نزد من درست ميباشد، اين است كه: او (حضرت زهرا عليهاالسلام) وفات يافت در حالي كه از ابوبكر و عمر ناراحت و غضبناك بود و وصيت كرد كه آن دو بر جنازه او نماز نخوانند. و (البتّه)اين از اموري است كه نزد اطرافيان ما(و همكيشان و هم اعتقادان ما)براي آن دو بخشيده شده مي‌باشد. و بهتر بود كه آن دو، او (حضرت زهرا عليهاالسلام) را تكريم مي‌كردند و احترام خانه وي را نگه مي‌داشتند؛ اما نگران تفرقه بودند و از فتنه مي‌ترسيدند. در نتيجه، آنچه را كه گمان ميكردند بهتر است، انجام دادند … پس جايز نيست كه در اين ماجرا، به آن دو نگاه بدبينانه داشته باشيم؛ و خداوند بخشنده و عفو كننده است و بر فرض، اگر ثابت شود كه خطا و اشتباهي بوده است؛ گناه كبيره نبوده و (فقط)از جمله گناهان صغيرهمحسوب مي‌شود."۳"

گرايش بزرگان اهل سنّت در پاكسازي چهره ابوبكر و عمر، تا آنجا پيش رفته است كه امام محمد غزالي (متوفّاي ۵۰۵) در كتاب «إحياء علوم الدين» كه در زمينه اخلاق !! است، از «منع لعن فرستادن بر يزيد» سخن مي‌راند!؟ 

دليل چنين توجيهي را مي‌توان در منابع اهل تسنّن جستجو كرد. هدف امثال غزالي از «منع لعن فرستادن بر يزيد» توجيه جنايات ابوبكر، و عمر و جلوگيري از شيوع لعن آنهاست. 

سعدالدين تفتازاني (متوفّاي ۷۹۳) در كتاب «شرح المقاصد» در همين زمينه مي‌نويسد: 

فَإنْ قيلَ: فَمنْ علَماء الْمذْهبِ منْ لَم يجوز اللَعنَ علي يزِيد مع علْمهِم بِأنَّه يستَحقُّ ما يرْ بو علي ذلك و يزِيد؟ 

قُلْنا: تَحامياً عنْ أنْ يرْتَقي إلي الْأعلي فَالْأعلي."۴"

اگر گفته شود: برخي از علماي مذهب با اينكه مي‌دانند يزيد مستحقّ لعن و بيش از آن است، چرا لعن او را جايز نمي شمارند؟ 

در پاسخ مي‌گوييم: 

به خاطر اينكه از لعن افراد بالاتر از يزيد جلوگيري كرده باشند و لعن كردن به آنها كشيده نشود.

منابع:

۱-شرح نهج البلاغه، ابن ابي الحديد (متوفّاي ۶۵۶)، ج ۶، ص ۵۰ 

۲-شرح نهج البلاغه، ابن ابي الحديد

۳-جالب است كه عبدالعزيز نعماني در مقاله «فاطمه زهرا از ولادت تا افسانه شهادت» (مندرج در فصلنامه نداي اسلام، شماره ۳، ص ۶۹)، ابن ابي الحديد را شيعه معرّفي مينمايد!؟ 

۴-شرح المقاصد، تفتازاني (متوفّاي ۷۹۳)، ج ۵، ص ۳۱۱

برگرفته از کتاب حقایق پنهان 

علّامه شيخ زين الدين عاملي بياضي قدس سرّه (متوفّاي ۸۷۷) از علماي بزرگ شيعه، در كتاب ارزشمند خويش «الصراط المستقيم» چنين مينويسد: 
و منْها ما رواه الْبلاذُرِي و اشْتَهرَ في الشيعۀِ أنَّه حصرَ فاطمۀَ في الْبابِ حتّي أسقَطَت محسناً. 

➕الصراط المستقيم، بياضي (متوفّاي ۸۷۷)، ج ۳، ص ۱۲ (چاپ المكتبۀ المرتضويه). 

از جمله آن موارد [و اعمال ناشايست خليفه دوم ] آن مطلبي است كه بلاذري [از علماي سنّي مذهب و متوفّاي ۲۷۹ ] نقل كرده و در ميان شيعيان نيز مشهور است كه او (عمر بن خطّاب) فاطمه [ عليهاالسلام ] را آن چنان بين در و ديوار قرار داد، كه [فاطمه عليهاالسلام، فرزندش] محسن را سقط نمود. 

با جستجو در كتابهاي چاپ شده از بلاذري، مي‌توان به روشني ديد كه چنين مضموني، در اين آثار به چاپ نرسيده است.

 بدين ترتيب، نه تنها مدركي بسيار مهم در موضوع شهادت حضرت محسن عليه السلام، از دسترس محقّقان خارج گرديده و به دست ما نرسيده است؛ بلكه با كمال تأسف بايد گفت: 
تنها متن موجود درباره حضرت محسن عليه السلام در آثار بلاذري، حديثي جعلي مي‌باشد كه حاكي از درگذشت وي در سنّ كودكي است!

➕أنساب الأشراف، بلاذري (متوفّاي ۲۷۹)، ج ۳، ص ۱۴۴ (چاپ اَعلمي، بيروت).

قسمت اول:

قالَ الْمسعودي: و كانَ عرْوةُ بنُ الزُبيرِ يعذِّر أخاه عبداللهِ في حصرِ بني هاشمٍ في الشعبِ و جمعه الْحطَب ليحرِقَهم و يقُولُ: إنَّما أراد بِذلك ألّا تَنْتَشرَ الْكَلمۀُ و لايخْتَلف الْمسلمونَ و أنْ يدخُلُوا في الطاعۀِ فَتَكُونَ الْكَلمۀُ واحدةً، كَما فَعلَ عمرُبنُ الْخَطّابِ بِبني هاشمٍ لَما تَأخَّرُوا عنْ بيعۀِ أبِي بكْرٍ، فَإنَّه أحضَرَ الْحطَب ليحرِقَ علَيهِم الدار.

نقل فوق توسط ابن ابی الحدید از کتاب مروج الذهب هستش

شرح نهج البلاغه ج۲۰ص۱۴۷"چاپ اسماعیلیان تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم

قسمت دوم:

كانَ عرْوةُ بنُ الزُبيرِ يعذِّر أخاه إذا جري ذكْرُ بنيهاشمٍ و حصرِه إياهم في الشعبِ و جمعه لَهم الْحطَب لتَحرِيقهِم و يقُولُ: إنَّما أراد بِذلك إرهابهم ليدخُلُوا في طاعته، كَما اُرهب بنُوهاشمٍ و جمع لَهم الْحطَب لإحراقهِم إذْ هم أبوا الْبيعۀَ فيما سلَف

در برخي چاپهاي امروزين كتاب «مروج الذهب» اين نام حذف شده و ماجرا با صيغه فعل مجهول آمده است

در اين نقل قول، نه تنها نامي از خليفه دوم نيامده است، بلكه نام خليفه اول نيز كه اين وقايع به جهت بيعت با او اتّفاق افتاده، حذف گرديده است.

مروج الذهب، مسعودي (متوفّاي ۳۴۶)، ج ۲، ص ۷۹ (چاپ بولاق، ۱۲۸۳ ه) و ج ۲، ص ۷۲ (چاپ الأزهريه، ۱۳۰۳ ه) و ج ۳ ص ۲۴ (چاپ دارالرجاء، مصر، قاهره، ۱۳۵۷) و ج ۳، ص ۷۷ (چاپ دارالهجره، قم) و ج ۳، ص ۸۶ (چاپ ميمنيه).

قسمت سوم:

كانَ عرْوةُ بنُ الزُبيرِ يعذِّر أخاه إذا جري ذكْرُ بنيهاشمٍ و حصرِه إياهم في الشعبِ و جمعه لَهم الْحطَب لتَحرِيقهِم و يقُولُ: إنَّما أراد بِذلك إرهابهم ليدخُلُوا في طاعته؛ إذْ هم أبوا الْبيعۀَ فيما سلَف.

در ساير چاپهاي كتاب «مروج الذهب» قسمت آخر روايت تاريخي فوق، «به طور كامل» سانسور شده است!؟

مروج الذهب، مسعودي (متوفّاي ۳۴۶)، ج ۳، ص ۷۷ (چاپ دارالاندلس، بيروت) و ج ۳، ص ۸۶ (چاپ دارالفكر، بيروت).