مرزهای ایمان و اندیشه

بلاذری از علمای بزرگ اهل سنت از قول رسول خدا صلی الله علیه و آله در مورد معاویه چنین می نویسد:

عمروعاص می گوید پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند: از این شکاف کوه مردی ظاهر خواهد شد که بر غیر ملت من می میرد (غیر مسلمان می میرد) . در این هنگام معاویه ظاهر شد. پیامبر فرمود: او همان فرد است.

انساب الاشراف، ج 5 ص 134
دو موضوع دراین حدیث مطرح می شود .
1-کافر از دنیا رفتن خال المومنین اهل سنت 
2-معاویه به عنوان یک صحابی در بین اهل سنت مشهور است اما صحابی که غیر مسلمان می میرد ؛در اینجا عدالت صحابه و هاله تقدس چ خواهد شد!!!!!!

امام علی علیه السلام: الْبَشَاشَةُ حِبَالَةُ الْمَوَدَّةِ

گشاده رویی کَمند مَحبت است.

شرح کوتاه:

هر انسانی به زیبایی تمایل دارد و جذب آن می‌شود و انسان با صورت بشاش زیباتر می‌گردد و از طرفی این گشاده روئی حاکی از قلبی دور از کینه و عصبانیت است و حاکی از یک آرامش درونی است و شکی نیست که این صفات همگی سبب جذب دیگران می‌شود

-----منبع-----
نهج البلاغه، ح ۶.
 

مقدمه:

عطيه از ابوسعيد خُدري نقل مي‌كند كه پيامبر اكرم فرمود: 
نَزلتْ هَذه الآية في خَمسةٍ: فِيَّ وفِي عَلِيٍّ، وحَسن وحُسين وفاطمةَ: (إِنَّمَا يُرِيدُ اللهُ لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا)"۱"۲"
اين آية شريفه: (إِنَّمَا يُرِيدُ اللهُ... ) درباره پنج نفر نازل شده است: من و علي و حسن و حسين و فاطمه عليهم السلام.

----منابع------
۱-سورة احزاب (۳۳) آية ۳۳. 
۲-جامع البيان (طبري) ۲۲: ۵ «ذيل آية ۳۳ سورة احزاب» ؛ الدر المنثور ۵: ۱۹۸ «ذيل آية ۳۳ سورة احزاب» ؛ شواهد التنزيل (حسكاني) ۲: ۱۳۶ - ۱۳۷ «ذيل آية ۳۳ سورة احزاب».

بررسي واژه اهل بيت 

اهميت اين حديث، بيشتر به خاطر واژه «اهل بيت» است كه در قرآن كريم به كار رفته است بايد ديد«اهل بيت»چه كساني اند كه خداوند اين چنين به آنها شكوه مي‌بخشد.

إِنَّمَا يُرِيدُ اللهُ لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا

👌با اين مقدمه به ارائة نكات زير مي‌پردازيم: 

#نكته_اول 
سي وسومين آيه از سي وسومين سورة قرآن، كه به آيه تطهير معروف مي‌باشد، از آيات بحث انگيز و مورد اختلاف ميان شيعه و سني بوده و هست. 

در اين رابطه بحث‌هاي مفصلي از سوي طرفين اِرائه شده است.

اهل سنّت قائل اند كه اين آيه، در زمره آيات مربوط به همسران پيامبر است و شامل همسران پيامبر مي‌شود، نه ديگران. 

شيعيان نيز با اِرائه بحث‌هاي تفسيري، ادبي، تاريخي و منطقي معتقدند كه مراد از اهل بيت در اين آيه، همسران آن حضرت نيست و تنها شامل پنج تن آل عبا عليهم السلام مي‌شود. 
به همين دليل با سياق آيات قبل و بعد از خود تفاوت دارد و ضماير به كار رفته در آن از ضماير به كار رفته در قسمت‌هاي پيشين متمايز و به صورت مذكر آمده اند.

#نكته_دوم 

نكته ديگر ادات حصر «إنَّمَا» در ابتداي آيه است كه دلالت دارد مراد از اراده در اينجا نمي تواند اراده تشريعي باشد - چراكه ارادة تشريعي به گروه ويژه اختصاص ندارد و همه را شامل مي‌شود - بلكه مراد، اراده تكويني است كه شامل افراد خاصي مي‌شود (دقت كنيد). 

#نكته_سوم 
اگر از بحث‌هاي مختلف ادبي وعلمي كه پيرامون اين آيه شريفه در بين مفسّران و متكلمان شيعي و سني وجود دارد، بگذريم، بهترين راه پايان بخشي به همه اين اختلافات اين است كه به سراغ مفسّر و مُبيِّني كه حق تفسير و تبيين قرآن را داشته وخود قرآن او را معيّن فرموده است، يعني رسول خدا برويم، و با ضميمة سفارشات آن حضرت، مفسّرين ديگر هم - كه اهل بيت آن حضرت اند - مشخص مي‌شوند. 
مؤيّد نكتة دوم، آية ذيل مي‌باشد: 

وَأنزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ "۱"
 
محدثان شيعه و سني، فرمايشات پيامبر  را در تفسير اين آية شريفه، ثبت و ضبط كرده اند كه اگر در آنها درنگ شود از مصاديق تمسك به ريسمان استوار الهي است،و مي‌تواند فصل الخطاب و در عين حال وحدت آفرين باشد. 

-----منبع-----
۱سورة نحل  آية ۴۴.

#نكته_چهارم 

اين حديث، نمونه اي از ده‌ها حديثي است كه در منابع معتبر اهل سنت وجود دارد و علي رغم اختلاف‌هايي كه در تعبير و برخي جزئيات آن ديده مي‌شود، گوياي اين پيام است كه: مراد از اهل بيت در لسان قرآن و روايات، پنج نفرند: پيامبر اكرم ، حضرت علي عليه السلام، حضرت فاطمه، امام حسن عليه السلام و امام حسين عليه السلام. 
ديگران، از جمله همسران آن حضرت، ممكن است آدم‌هاي خوب و شايسته اي باشند ولي مشمول اين اصطلاح نيستند

اين پيام، در تمامي اين احاديث به چشم مي‌خورد و آشكارا مصاديق اين واژه يعني «اهل بيت» را نام برده اند. 

👌در بعضي موارد وقتي‌ام سلمه از حضرت رسول  تقاضا مي‌كند كه او هم در جمع اين پنج نفره درآيد، حضرت ضمن تاييد وارستگي اين بانو، بيان مي‌دارد كه او از اهل بيت به شمار نمي رود."۱"
-----منابع-----
۱-سنن ترمذي ۵: ۳۰ - ۳۱، «سورة احزاب»، حديث ۳۲۵۸ ؛ المستدرك (حاكم نيشابوري) ۲: ۴۱۶.

سيرة عملي پيامبر در تعيين اهل بيت 

اين حديث، شارح و مبين و مكمل حديث اول (حديث ثقلين) مي‌باشد. 

اگر در آن حديث، پیامبر سه مرتبه تكرار مي‌كند كه
: «مردم، دربارة رعايت حقوق اهل بيتم خدا را در نظر داشته باشيد. » 

منظور آن حضرت، اين بزرگواران اند كه بايد مسلمانان از آنها پيروي كنند. 

از آنجا كه در حين نزول آيه و تعيين مصداق اهل بيت، امكان عدم حضور بعضي از صحابه احتمال مي‌رود و براي آنكه در آينده كسي براي عدم شناخت عذري نياورد، رسول اكرم  به مدت شش ماه، هر روز پشت درب خانه فاطمه حضور مي‌يافت و به صراحت اعلام مي‌داشت:

👌 الصَّلاة يا أهل البيت (إِنَّمَا يُرِيدُاللهُ لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا)"۱"

 تا جاي هيچ گونه شبهه و ترديدي براي كسي باقي نماند كه مراد از اهل بيت كيانند.

-----منابع-----
۱-سنن ترمذي ۵: ۳۱، «تفسير سورة احزاب»، حديث ۳۲۵۹ ؛ مسند احمد ۳: ۲۸۵.

عصمت اهل بيت 

درباره آيه تطهير بحث‌هاي مفيدي از سوي متكلمان و مفسّران و علماي شيعه اِرائه گرديده است كه براي خوانندگان عزيز مراجعه به اين منابع بسيار كارگشاست. 

از جمله اينكه در اين آيه، اراده تشريعي الهي مراد نيست، چون با اَدات حصر منافات دارد، بلكه مراد از (إِنَّمَا يُرِيدُاللهُ) ارادة تكويني است كه در نكتة دوم به آن اشاره شد. 

نيز براساس اين آيه، بايد گفت طهارت اهل بيت عليهم السلام از هرگونه رجس و پليدي، به وضوح نشان دهنده عصمت آنان است و در اين صورت، تبعيت از آنها امري معقول و مشروع مي‌باشد. 

نقل‌هاي متعدد 

برخي ديگر از منابعي كه مشابه اين حديث را با جزئيات بيشتري نقل كرده اند، عبارت اند از: 

۱-المستدرك (حاكم نيشابوري) ۲: ۴۱۶ (تفسير سورة احزاب) و ۳: ۱۳۳ (جمع النبي صلي الله عليه و آله اهل بيته و قرء آية التطهير). 
۲-مسند احمد۱: ۳۳۱ و ۴: ۱۰۷ و ۶: ۲۹۲. 
۳-سنن ترمذي۵: ۳۰ - ۳۱ (تفسير سورة احزاب) حديث ۳۲۵۸. 
۴-السنن الكبري (نسائي) ۵: ۱۰۷ - ۱۰۸، (ذكر منزلة علي بن ابي طالب) حديث ۸۳۹۹ 
۵-صحيح مسلم۷: ۱۳۰، باب فضائل زيد بن حارثة و اسامة بن زيد. 
۶-فتح الباري (ابن حجر) ۷: ۱۰۴، باب تزويج النبي صلي الله عليه و آله خديجة و فضلها. 
۷-المعجم الكبير (طبراني) ۹: ۲۵ - ۲۶، (ما اسند عمر بن ابي سلمة).
ضرب المثل معروف : 

«أهلُ الْبَيتِ أدرَي بِمَا فِي الْبَيتِ»

يعني اگر شما بخواهيد بدانيد در درون يك خانه چه مي‌گذرد، بهترين كساني كه مي‌توانند گزارش دهند اهل آن خانه اند.

در يك مورد آمده است: «فقال بعضهم: إنّ رسول الله قد غلبه الوجع، وعندكم القرآن، حسبنا كتاب الله».(1)

در تعبير ديگر آمده است: «فقال عمر: انّ رسول الله قد غلب عليه الوجع، وعندكم القرآن، حسبنا كتاب الله».(2)

در تعبيري شبيه به همان آمده است: «فقال عمر: إنّ النّبي قد غلب عليه الوجع، وعندكم القرآن، حسبنا كتاب الله».(3)

و در جاي ديگر نيز به اين صورت نقل شده است: «قال عمر: إنّ النّبي غلبه الوجع، وعندنا كتاب الله، حسبنا».(4)

مطابق تعبیرات فوق، هدف عمر جلوگیری از نوشته شدن نامه رسول خدا صلی الله علیه واله وسلم بود"او (عمر)گفته است: «بيماري بر رسول خدا(صلي الله عليه وآله) چيره شده (و نعوذ بالله نمي داند چه مي گويد!) و قرآن كه نزد شما هست، براي هدايت ما و شما كافي است».

در پنج مورد واژه «هجر» (نعوذ بالله هذيان گفتن) به كار رفته است، البته در پاره اي موارد به صورت استفهامي و يك مورد به صورت اخباري.

در يكجا آمده است: «فقالوا: أهجر رسول الله».(5) در دو مورد آمده است: «فقالوا: ما شأنه؟ أهجر؟ استفهموه».(6)

اهل لغت نيز «هجر» را وقتي كه به بيمار نسبت داده شود، به معناي هذيان گويي دانسته اند.

«فيومي» در «مصباح المنير» مي نويسد: «هجر المريض في كلامه هجراً ايضاً خلط وهذي; مريض در كلامش هجر گفت يعني ناميزان حرف زد و هذيان گفت و به پرت و پلاگويي افتاد».(7)

در لسان العرب نيز آمده است: «الهَجْر: الهذيان والهُجْر بالضم: الاسم من الاهجار وهو الافحاش وهَجَر في نومه ومرضه يهجُر هجراً: هذي; «هَجر» به معناي هذيان گويي است و «هُجر» كه اسم مصدر است به معناي سخن زشت است و هنگامي كه اين واژه به آدم خوابيده و يا بيمار نسبت داده شود ، مفهومش اين است كه او در خواب و يا حالت بيماري هذيان گفت و حرف هاي نامربوط زد».(8)

به راستي چگونه مي توان درباره حضرت محمد (صلي الله عليه وآله) كه فرستاده خدا و رابط ميان خدا و خلق شمرده مي شود، اين كلمات و سخنان را بر زبان جاري كرد؟!! در حالي كه قرآن در شأن او مي گويد: «(وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَي); او هرگز از روي هواي نفس سخن نمي گويد»(9) و نيز قرآن مي گويد: «(وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا); آنچه را رسول خدا براي شما آورده بگيريد (و اجرا كنيد)، و از آنچه نهي كرده خودداري نماييد»(10) و نيز مي فرمايد: «(فَلْيَحْذَرْ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَنْ تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ يُصِيبَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ); آنان كه فرمان او را مخالفت مي كنند، بايد بترسند از اينكه فتنه اي دامنشان را بگيرد، يا عذابي دردناك به آنها برسد!».(11)

----منابع----

1-صحيح بخاري، كتاب المغازي، باب 84، ح 5 .
2-صحيح مسلم، كتاب الوصية، باب 6، ح 8 .
3-صحيح بخاري، كتاب المرضي، باب 17، ح 1 .
4-همان مدرك، كتاب العلم، باب 39 (باب كتابة العلم)، ح 4 .
5-صحيح بخاري، كتاب الجهاد و السير، باب 175، ح 1 .
6-همان مدرك، كتاب المغازي، باب 84، ح 4 و صحيح مسلم، كتاب الوصية، باب 6، ح 6 .
7-مصباح المنير، واژه هجر.
8-لسان العرب، واژه هجر.
9-نجم، آيه 3 .
10-حشر، آيه 7 .
11-نور، آيه 63. ابن كثير مي نويسد: «ضمير «امره» به رسول خدا(صلي الله عليه وآله) بر مي گردد» و در ادامه كه قرآن فرمود: (أَنْ تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ) نيز مي نويسد: «اي في قلوبهم من كفر او نفاق او بدعة; (مخالفت با رسول خدا(صلي الله عليه وآله) سبب فتنه مي شود) يعني چنين افرادي در قلبشان به كفر، يا نفاق، و يا به بدعت دچار مي شوند». (تفسير ابن كثير، ج 5، ص 131)

مطالعه کامل مطلب در سایت موسسه تحقیقاتی ولیعصر عج

هنگامی که نزاع و کشمکش پیش آمد و حرف های زد شد پیامرگــرامی اسلام فرمودند:«ذرونی،فالذی انا فیه خیر مما تدعونی الیه»مرا به حال خـودم واگذارید چـرا که این حالتی که من در آن هستم بهتر از چیزی است که مــرا بدان فرا می خوانید(اشاره به حالت مخصوص به خدا در آخـرین ساعات عمر است)

صحیح بخاری،کتاب الجزیه باب 6ح2کتاب المغازی باب 84ح4کتاب الجهاد و السیر باب 175ح1(در این حدیث به جای «ذرونی»کلمه«دعونی»آمده است)در صحیح مسلم کتاب الوصیه باب 6ح6نیزامده است.قال:«دعونی فالذی انا فیه خیر)

عمر بن خطاب ، هم در کلام خود به شکل های متعددی که در منابع اهل سنت آمده به پیامبر موضوعی را نسبت می دهد که در ذیل یک مورد اشاره می شود.

«ائتوني بكتاب اكتب لكم كتاباً لا تضلّوا بعده، قال عمر: إنّ النبيّ(صلي الله عليه وآله)غلبه الوجع، وعندنا كتاب الله حسبنا; براي من كاغذي حاضر كنيد، تا براي شما نامه اي بنويسم كه پس از آن گمراه نشويد! عمر گفت: بيماري بر پيامبر چيره شده و كتاب الهي كه ما را كافي است، نزد ماست»

حال سوال از اهـل سنت:

کدام یک در کلام خود صادق هستند نبی مکـرم اسـلام یا خلیفه دوم عمـر بن خطاب؟؟

پیامبر فرمودند: «ذرونی،فالذی انا فیه خیر مما تدعونی الیه»

عمر بن خطاب: إنّ النبيّ(صلي الله عليه وآله)غلبه الوجع، وعندنا كتاب الله حسبنا

اعتراف عائشه بر مطلبي که دلالت مي نمايد وفات رسول خدا در حجره او نبوده است :

«لقد نزلت آيه الرجم ورضاعه الکبير عشرا ولقد کانت في صحيفه تحت سريري، فلما مات رسول الله وتشاغلنا بموته دخل داجن فأکلها ! »

آيه رجم وايجاد رضاع به ده بار شير دادن نازل شد و من آن را در صحفه کاغذي زير تخت خود نگه داري مي کردم اما در روزي که مشغول امورات مربوط به وفات رسول خدا بود يم گوسفندي داخل حجره شد و آن را خورد.

سنن ابن ماجه، ج1، ص 625، أوسط الطبراني، ج 8، ص 12، مسند أبي يعلى، ج 8، ص 64، المحلى، ج11، ص 236، وقال : هذا حديث صحيح. وفي لسان العرب، ج 7، ص 33، ونهايه ابن الأثير، ج 2، ص 87.

که از متن فوق استفاده مي شود که اگر بيماري حضرت و وفات رسول خدا در حجره عائشه اتفاق افتاده بود ديگر امکان نداشت در همان روزي که حجره او مملوّ از جمعيت است گوسفندي داخل حجره شده و آن صفحه کاغذ را بخورد.

در پست قبلی از منابع اهل سنت مطلبی رو ارائه دادیم که پیامبر ایستاده ادرار می کرده است حال در این پست قصد اشاره داریم به یکی دیگر از بزرگان اهل سنت که می نویسد:

وکان إبراهیم لا یجیز شهادة من بال قائما

ابراهیم بن سعد کسانی را که ایستاده بول می نموده را از عدالت ساقط دانسته و شهادت آنان را قبول نمی کرده است.
 
عمده القاری شرح صحیح بخاری ج3ص201 چاپ دارالکتب العلمیه 

براساس گفته این عالم اهل سنت تکلیف نبی مکرم اسلام چیست؟آیا از عدالت ساقط و شهادت او مورد قبول واقع نمی شود؟!!!!

فتامل:

شیعه این موضوع رو که پیامبر گرامی اسلام ایستاده ادرار می کند را از وجود ایشان بری می داند به دلایل قرانی "در سوره احزاب پیامبر را اسوه حسنه معرفی می کند "لَّقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَن کَانَ یَرْجُو اللَّهَ وَالْیَوْمَ الْآخِرَ وَذَکَرَ اللَّهَ کَثِیرًا ﴿الأحزاب: ٢١﴾

و در ایه دیگر:إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیرًا ﴿الأحزاب: ٣٣﴾معنای آیه کاملا روشن و واضح می باشد.

اما نکته در اینجاست که اهل سنت در منابع خودشون ذکـــر می کنند پیامبر ایستاده ادرار می کرده است.

حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ: حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِی وَائِلٍ، عَنْ حُذَیْفَةَ، قَالَ «أَتَى النَّبِیُّ صلّى الله علیه وسلم سُبَاطَةَ قَوْمٍ فَبَالَ قَائِمًا، ثُمَّ دَعَا بِمَاءٍ فَجِئْتُهُ بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ»

حذیفه می گوید: پیامبر(ص) به زباله دان قومی رفت و در آنجا ایستاده بول کرد،سپس آب طلبید و من برای او آب بردم و او وضو گرفت

صحیح بخاری.ص66.ط بیت الافکار الدولیة

صحیح مسلم.ج1 ص28.ط دار احیاء الکتب العربیة

مطلب فوق از منابع اهل سنت گویای این است که پیامبر ایستاده ادرار می کرده است.اما نکته جالب تر این است که در منابع اهل سنت ذکر شده است که کسی که ایستاده ادرار کند روایت او ضعیف و غیر قابل اعتناء می باشد

حدثنا محمد بن أیوب قال حدثنا یحیى بن المغیرة قال حدثنا جریر قال أتیت سماک بن حرب فوجدته یبول قائما فترکته ولم أسمع منه
 آقای عُقَیلی در ترجمه سماک بن حرب آورده: ایشان را روزی دیده اند که ایستاده بول می کرده و به همین جهت روایت او ضعیف و غیرقابل اعتنا می باشد! 
 
ضعفا عقیلی ج2ص554 چاپ دارالصمیعی للنشر و التوزیع 

براساس دیدگاه این عالم اهل سنت الان روایات نبی مکرم اسلام چه صورتی پیدا می کند؟!!!!پاسخ ساده است "روایت پیامبر ضعیف و غیر قابل اعتنا می باشد !!!!!!